Како да го решите запекот со помош на осмотски лаксативи
![[Translate to Macedonian:] Kako odpraviti zaprtje z osmotskimi odvajali](/fileadmin/_processed_/c/5/csm_KAKO-ODPRAVITI-ZAPRTJE-article-head-banner-1440x772px_64d5cdb8a6.png)
Кога зборуваме за запек?
Запек или констипација обично значи намалување на фреквенцијата на празнење на цревата во споредба со нормалното празнење на цревата кај здрави луѓе:
- новороденчиња: во просек имаат столица четири пати на ден,
- деца од 1 до 3 години: во просек имаат столица два пати на ден,
- деца од 4 години и возрасни: имаат столица од три пати на ден до три пати неделно.
Намалените и отежнати движења на цревата имаат големо влијание врз квалитетот на животот на луѓето. Бристолската скала за тврдина на столица (engl. Bristol Stool Form Scale – BSFS) е скала што ја рангира столицата од најтешка до најмека. Столицата со соодветна форма и големина (BSFS тип 4) е поврзана со највисок квалитет на живот, а типовите 1 и 2 најчесто се јавуваат кај пациенти со запек.

Запекот предизвикува ретко и отежнато движење на цревата придружени со абдоминална болка и вкочанетост, што може да доведе до понизок квалитет на живот
Во зависност од времетраењето, познаваме два вида на запек:
- Акутен запек: трае кратко и може да предизвика интестинална опструкција, која во некои екстремни случаи може да бара дури и операција.
- Хроничен запек: трае од неколку недели до неколку месеци, а симптомите мора да бидат присутни најмалку еден месец за да се дијагностицираат
Кој е засегнат од запек?
Проблемите со запек се јавуваат почесто кај жените отколку кај мажите4
Жените имаат поголем ризик од запек:
- во лутеалната фаза на менструалниот циклус (од 15-ти до 22-риот ден од циклусот) поради дејството на хормонот прогестерон5
- по породувањето, кога проблемите со запек се предизвикани од оштетување на мускулите на дното на карлицата6
Покрај возрасните, затвор може да имаат и деца, што може да влијае и на нивните родители. Некои од нив се обвинуваат себеси за затворањето на детето, како неуспех во негата, што може да предизвика чувство на разочарување.7
Тегобите предизвикани од запек предизвикуваат и други непријатности. Инаку, здравите лица често стануваат социјално изолирани поради проблеми предизвикани од запек, што може да доведе до осаменост. Истражувањата покажуваат дека распространетоста на растројствата на расположението и анксиозноста кај луѓето со запек е многу повисока отколку кај општата популација.8
Кои промени во животниот стил можете да ги направите за да го спречите или ублажите запекот, прочитајте во написот Зошто е важно регулираното функционирање на цревата?
Каква помош ви е на располагање за време на запекот?
Кога вие или вашето дете се борите со запек, осмотскиот лаксатив е безбеден и ефикасен избор. Осмотските лаксативи привлекуваат вода во столицата, што ја прави помека и почеста. Ова ја забрзува подвижноста на столицата во дебелото црево и овозможува почесто и полесно празнење на цревата.
Предноста на осмотските лаксативи во споредба со другите лаксативи е што телото не се навикнува на нив со долготрајна употреба, па нивната ефикасност не се намалува со текот на времето. Тие обично почнуваат да работат во рок од 24 до 48 часа по земањето.
Производот WAYA Lax Junior содржи осмотски лаксатив макрогол 4000, кој ја омекнува столицата и го олеснува празнењето на цревата.
Производот ги ублажува проблемите со запек како што се:
- хроничен запек,
- фекалома (состојба на долготрајна констипација со акумулација на столица во ректумот и/или дебелото црево),
- запек со хронична или епизодна колика (грчеви болки во стомакот).
WAYA Lax Junior е погоден за употреба веќе кај доенчиња постари од шест месеци, деца, возрасни и бремени жени. Не содржи шеќер и глутен и има одличен вкус на праска.
* За време на бременост и доење, корисниците треба да се консултираат со лекар пред да го земат овој медицински производ..
Viri:
1. Serra et al. Functional Constipation Guidelines Working Group. European society of neurogastroenterology and motility guidelines on functional constipation in adults. Neurogastroenterol Motil. 2020 Feb;32(2):e13762.
2. Forootan et al. Chronic constipation: A review of literature. Medicine (Baltimore). 2018 May;97(20):e10631.
3. Belsey et al. Systematic review: impact of constipation on quality of life in adults and children. Aliment Pharmacol Ther. 2010 May;31(9):938-49.
4. Ohkubo et al. Relationship between Stool Form and Quality of Life in Patients with Chronic Constipation: An Internet Questionnaire Survey. Digestion. 2021;102(2):147-154.
5. Tvistholm et al. Constipation is casting a shadow over everyday life – a systematic review on older people's experience of living with constipation. J Clin Nurs. 2017 Apr;26(7-8):902-914.
6. Hosseinzadeh et al. Psychological disorders in patients with chronic constipation. Gastroenterol Hepatol Bed Bench. 2011 Summer;4(3):159-63.
7. Flankegård et al. Everyday life with childhood functional constipation: A qualitative phenomenological study of parents' experiences. J Pediatr Nurs. 2022 Nov-Dec;67:e165-e171.
8. https://www.waya.si/si/nasveti-strokovnjaka/nasvet/clanek/zaprtje-in-prehrana-pri-otroku/